AHİLİK KÜLTÜRÜ VE ESASLARI

AHİLİK KÜLTÜRÜ VE ESASLARI

     Osmanlı dinamiğini oluşturan birkaç unsurlardan biridir, Ahilik… Çünkü Ahi Evran tarafından oluşturulan bu ekolün en önemli amacı, “kâmil insan” yetiştirmektir. Bir başka deyişle Kur’an-ın  “insan modeli”ni hayata geçirmektir.

     Siyasi yönleri yoktu. Buna rağmen Ahiler, Gazi Dervişler ve Alperenler, Osmanlı Devleti’ni kuran Osman Gazi’nin etrafında kenetlendiler.

     Ahiler, savaş sırasında kelle koltukta savaşıyor, barış zamanında ise öğretmenlik ve ticaret yapıyorlardı. O kadar fedakardılar ki, pir (şeyh, üstad), müridine, “Filan yere git, hemen medreseni kur ve hizmete başla” dediğinde sözü ikiletmez, hatta sual bile sormaz, “baş üstüne” çekip tereddütsüz söylenen yere gider, hizmete başlardı.

     Acaba bu büyük oluşu hak eden “insan”ın özellikleri nelerdi? Bu sorunun cevabını, “Ahilik Şartnamesi”nde bulabiliriz.

AHİLİK TEŞKİLATININ ESASLARI

  • İyi huylu, güzel ahlaklı ve herkes için sevgi dolu olmak.
  • Kini, hasedi, düşmanlığı ve dedikoduyu hayatından çıkarmak.
  • Ahdinde, sözünde ve sevgisinde vefalı olmak; gözü, gönlü ve kalbi tok olmak.
  • Şefkatli, merhametli, adaletli, faziletli, iffetli, dürüst ve kerem sahibi olmak.
  • Büyüklere sevgi ve saygı göstermek.
  • Başkalarının ayıp ve kusurlarını örtmek, gizlemek ve affetmek, hataları yüze vurmamak.
  • Tatlı dilli, güler yüzlü, samimi ve güvenilir olmak.
  • Gelmeyene gitmek, dost ve akrabayı ziyaret etmek.
  • Herkese iyilik yapmak, iyiliklerini istemek ve yapılan iyiliği asla başa kalkmamak.
  • İnsanların işlerini içten, gönülden ve güler yüzle yapmak.
  • Daima iyi komşu olmak, cahil komşuların verdiği sıkıntıya katlanmak.
  • İnsanlar arasında din, dil, mezhep, ırk, renk farkı gözetmemek.
  • Hata ve kusurları daima kendi nefsinde aramak, iyilerle dost olup, kötülerden uzak durmak.
  • Fakirlerle dostluktan, oturup kalkmaktan çekinmemek.
  • Zenginlere, zenginliğinden dolayı itibardan kaçınmak, Allah için sevmek.
  • Hak için hakkı söylemek ve hakkı söylemekten korkmamak.
  • Emri altındakileri ve hizmetindekileri korumak ve gözetmek.
  • Açıkta ve gizlide Allah’ın emir ve yasaklarına uymak; içi, dışı, özü, sözü bir olmak.
  • Kötü söz ve hareketlerden sakınmak, hakkı korumak, hakka riayetle haksızlığı önlemek.
  • Kötülük ve kendini bilmezliğe iyilikle karşılık vermek.
  • Bela ve kötülüklere karşı sabretmek.
  • Düşmana, düşmanın silahıyla karşılık vermek.
  • İnanç ve ibadetlerinde samimi olmak ve fani dünyada kalacak şeylerle övünmemek.
  • Yapılan iyilik ve hayırda Allah’ın rızasından başka amaç gözetmemek.
  • Alimlerle dost olup onlara danışmak ve sır saklamak.
  • Her zaman ve her yerde yalnız Allah’a güvenmek; doğru örf, adet ve törelere uymak.
  • Aza kanaat, çoğa şükrederek dağıtmak.
  • Feragat ve fedakarlığı daima kendi nefsinden yapmak.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*